\u00a0<\/p>

1. Kolarzyk E., Targosz D., Pach D.: An evaluation of breathing nervous regulation of opiate dependent patients during in 6 months methadone maintenance treatment programme. Przegl. Lek, 2001 , 58, 250.<\/li>
2. Kostowski W.: Czy alkoholizm jest uwarunkowany genetycznie? Wszech\u015bwiat 1992, 93, 79.<\/li>
3. Kostowski W.: Mechanizmy molekularne uzale\u017cnienia od kokainy. Wszech\u015bwiat 1997, 97, 286.<\/li>
4. Kostowski W.: Dopomina a mechanizmy nagrody i rozw\u00f3j uzale\u017cnie\u0144: fakty i hipotezy. Alkohol. Narkom. 2000, 13, 189.<\/li>
5. Landy D.W,: immunoterapia uzale\u017cnienia od kokainy. \u015bwiat Nauki 1997, 68, 46.<\/li>
6. Latini J.: Szczepionka przeciw kokainie. Wszech\u015bwiat 1997, 98, 74.<\/li>
7. Morawska J.: Skuteczno\u015b\u0107 prawa jako \u015brodka w zapobieganiu i zwalczaniu zjawiska narkomanii. Praca magisterska na Wydziale Prawa i Administracji UJ, 2000.<\/li>
8. Morawska J.: Regulation in law dealing with problem of drug addiction in Poland when compared. Przegl. Lek. 2001, 58, 208.<\/li>
9. Nagle R.: DarT: The embryo test with the Zebrafish Danio rerio – a general model in ecotoxicology and toxicology. ALTEX 2002, 19, (Suppl. l), 38.<\/li>
10. Pach J., Kamenczak A., Chrostek Maj., Fory\u015b Z.: Health sta\u0142e evaluation of opiate dependent patients after one year methadone maintenance treatment programme in Krak\u00f3w. Przegl, Lek. 2001, 58, 240.<\/li><\/ol>

    {7. Porteros A., Garcia Isidoro M., Barrallo A. et al.: Expression of ZFORI, a delta-opioid receptor, in the central nervous system of the zebrafish (Danio rerio). J. comp. Neurol, 1999, 412, 429.<\/p>

    1. Poss K.D., Wilson L.C., Keating M.T.: Heart regeneration in zebrafish. Science 2002, 298, 2188.<\/li>
    2. Prescott s.M., Yost H.J.: The coxes of Danio: From mechanistic model to experimental therapeutics. Proc. Natl. Acad. sci. USA 2002, 99, 9084.<\/li>
    3. Szczepa\u0144ska \u0141.: Analiza objaw\u00f3w psychopatologicznych u pacjent\u00f3w uzale\u017cnionych od \u201ekompotu’, leczonych na oddziale detoksykacji. Przegl. Lek. 2001, 58, 281.<\/li>
    4. Targosz D., Kolarzyk E., Pach D.: The changes in spirometric measurements during 6 months menadone maintenance treatment in opiate dependent patients. Przegl. Lek. 2001, 58, 254.<\/li>
    5. Vetulani J.: Sztuka, psychozy narkotyki. Wszech\u015bwiat 1998, 99, 244.<\/li>
    6. Vetulani J.: Uzale\u017cnienia lekowe: mechanizmy neurobiologiczne i podstawy farmakoterapii. Alkohol. Narkom. 2001, 14, 13.<\/li><\/ol>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
       \n\t\t\t\t\t

       \n\t\t\t\t

       \n\t\t\t\t

       \n\t\t\t\t\t\t\t

       \n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

       Szczepionka, metadon i \u201edzieci s\u0142o\u0144ca”. Vaccine, methadone and zebrafish. Problem uzale\u017cnie\u0144 towarzyszy\u0142 ludzko\u015bci od zarania dziej\u00f3w. W pracy przedstawiono najnowsze kierunki bada\u0144 neurobiologicznych i genetycznych w dziedzinie uzale\u017cnie\u0144. Opisano pr\u00f3by opracowania szczepionki przeciwko kokainie oraz badania prowadzone na rybach akwariowych Danio rerio, kt\u00f3rych wyniki mog\u0105 stanowi\u0107 now\u0105 nadziej\u0119 dla os\u00f3b uzale\u017cnionych.Substances of abuse have been known since antiquity till now. Current trends in neurobiological and genetical study related to drug dependency were presented in the study. The trial of preparation a cocaine vaccine and the new hope for dependent people coming from investigation of Zebrafish were also described. Leszek Satora Dr n. biol. \u2013 Konsultant Jowanka Morawska Uczeni zadaj\u0105 sobie pytanie jak wyja\u015bni\u0107 paradoks, \u017ce wielu ludzi umy\u015blnie za\u017cywa, wstrzykuje sobie lub wdycha szkodliwe substancje? Dlaczego r\u00f3\u017cne formy tego dobrowolnego \u201esamouszkodzenia\u201d s\u0105 stosowane obecnie nie tylko przez prymitywne plemiona, ale r\u00f3wnie\u017c przez najwy\u017cej uprzemys\u0142owione spo\u0142ecze\u0144stwa? Dowody szkodliwych lub \u015bmiertelnych nast\u0119pstw u\u017cywania alkoholu, dymu tytoniowego czy opiat\u00f3w s\u0105 ju\u017c dzisiaj powszechnie znane [20]. Co wi\u0119cej wydaje si\u0119 paradoksem to, \u017ce ludzie aktywnie poszukuj\u0105 tego, o czym wiadomo, i\u017c mo\u017ce by\u0107 szkodliwe? Popularne obecnie teorie socjobiolog\u00f3w r\u00f3wnie\u017c staraj\u0105 si\u0119 wyja\u015bni\u0107, co sk\u0142ania ludzi do tego, aby w og\u00f3le zacz\u0105\u0107 przyjmowa\u0107 substancje szkodliwe dla zdrowia. Jako jeden z motyw\u00f3w podawany jest przyk\u0142ad ceremonialnej lewatywy praktykowanej w staro\u017cytnej cywilizacji Maj\u00f3w [2]. Osoby wysokiego stanu otrzymywa\u0142y publicznie lewatyw\u0119, w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi\u0142 alkohol i halucynogeny. Tak zaaplikowane \u015brodki odurzaj\u0105ce stanowi\u0142y skuteczny i warto\u015bciowy wska\u017anik si\u0142y \u2014 alkohol dostawa\u0142 si\u0119 do krwi prosto z jelit, nie b\u0119d\u0105c wcze\u015bniej rozcie\u0144czany w \u017co\u0142\u0105dku i nie ulegaj\u0105c detoksykacji w w\u0105trobie. Rytua\u0142 odbywa\u0142 si\u0119 na oczach innych i zdaniem, socjobiolog\u00f3w stanowi\u0142 swoisty sygna\u0142 \u201eJestem do\u015b\u0107 silny, aby przyj\u0105\u0107 narkotyk, pozostaj\u0119 przy zdrowiu i \u017cyciu i mam przewag\u0119 nad innymi, \u2014 kt\u00f3rzy tego mog\u0105 nie prze\u017cy\u0107”. Opr\u00f3cz czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych i \u015brodowiskowych \u2014 odgrywaj\u0105cych wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w zjawisku uzale\u017cnienia \u2014 poszukuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c czynnik\u00f3w genetycznych warunkuj\u0105cych predyspozycj\u0119 do jego powstania. Prace na zwierz\u0119tach genetyk\u00f3w kanadyjskich, zasugerowa\u0142y prawdopodobie\u0144stwo udzia\u0142u genu reninowego w etiologii uzale\u017cnienia od etanolu, jednak sprawa genetycznego pod\u0142o\u017ca alkoholizmu pozostaje nadal otwarta [8]. Spekulacje o nadu\u017cywaniu substancji psychoaktywnych nie omin\u0119\u0142y popularnych ostatnio dinozaur\u00f3w, a nawet starano si\u0119 w ten spos\u00f3b wyja\u015bni\u0107 przyczyn\u0119 ich tajemniczego wygini\u0119cia. Nieprawdopodobn\u0105 teori\u0119 przedawkowania narkotyk\u00f3w przez dinozaury \u2014 co w rezultacie mog\u0142o doprowadzi\u0107 bezpo\u015brednio do ich wymarcia \u2014 wysun\u0105\u0142 psychiatra Rondla Siege\/. Ro\u015bliny okrytozal\u0105\u017ckowe wytwarzaj\u0105 czynniki psychodeliczne, kt\u00f3rych wsp\u00f3\u0142czesne ssaki unikaj\u0105 ze wzgl\u0119du na ich gorzki smak. Dinozaury nie mia\u0142y ani \u015brodk\u00f3w, by rozpoznawa\u0107 gorycz,\u00a0\u00a0 ani w\u0105troby zdolnej do skutecznego pozbycia si\u0119 tych substancji. Jego hipoteza g\u0142osi, \u017ce na l\u0105dach po przesz\u0142o 100 milionach lat niekwestionowanej dominacji dinozaury wygin\u0119\u0142y w wyniku przedawkowania substancji psychodelicznych. Na poparcie swej tezy Singel twierdzi, \u017ce \u015bmier\u0107 w wyniku przedawkowania narkotyk\u00f3w mo\u017ce wyja\u015bni\u0107 dlaczego skamienia\u0142o\u015bci dinozaur\u00f3w le\u017c\u0105 tak cz\u0119sto w nienaturalnych pozycjach. Hipoteza ta zosta\u0142a jednak przez naukowc\u00f3w odrzucona [2]. K\u0119pi\u0144ski, w rytmie biologicznym cz\u0142owieka wyr\u00f3\u017cnia dzie\u0144 i noc. Dzie\u0144, to panowanie rozs\u0105dku i rzeczywisto\u015bci, natomiast noc to w\u0142adztwo tajemnych si\u0142, dzikich nami\u0119tno\u015bci, ekstazy, ol\u015bnienia i panicznego l\u0119ku. St\u0105d t\u0119sknota cz\u0142owieka za psychoz\u0105, za innym widzeniem \u015bwiata, oderwaniem od rzeczywisto\u015bci [13]. Alkohol i narkotyki u\u0142atwiaj\u0105 zaspokojenie tej t\u0119sknoty. Popularne jest stosowanie \u015brodk\u00f3w psychotropowych przez artyst\u00f3w. Stanis\u0142aw Witkiewicz zaznacza\u0142 na swych dzie\u0142ach pod wp\u0142ywem czego powstawa\u0142y [22]. U\u017cywanie narkotyk\u00f3w przez cz\u0142owieka datuje si\u0119 od tysi\u0119cy lat. Ludzko\u015b\u0107 zawsze interesowa\u0142a si\u0119 substancjami psychoaktywnymi wp\u0142ywaj\u0105cymi na zmiany nastroju, percepcji otoczenia, poznawania nowej rzeczywisto\u015bci. Samo okre\u015blenie \u201enarkomania\u201d po chodzi od greckich s\u0142\u00f3w narke \u2014 odurzenie i mania \u2014 szale\u0144stwo. Oznacza chorobliwy, nieprzeparty poci\u0105g do przyjmowania \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych [13]. D\u0105\u017cenie do ucieczki od codzienno\u015bci, szarego otaczaj\u0105cego cz\u0142owieka \u015bwiata, znajdujemy ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci. Jest ono opisane zar\u00f3wno w Biblii, jak i \u015bwi\u0119tych ksi\u0119gach innych religii. Pocz\u0105tki za\u017cywania narkotyk\u00f3w mia\u0142y najcz\u0119\u015bciej charakter sakralny i dotyczy\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci sfery kultu i r\u00f3\u017cnych stopni jego wtajemniczenia. Jednym z najstarszych \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych u\u017cywanych przez ludzko\u015b\u0107 s\u0105 przetwory z maku opiumowego (mak \u2014 Papaver somniferum). Znane ju\u017c by\u0142y Sumerom 4000 \u2014 3000 lat przed Chrystusem, o czym \u015bwiadcz\u0105 zapiski na odnalezionych tablicach sumeryjskich. O tego typu narkomanii wspomina tak\u017ce Homer w \u201eOdysei\u201d opisuj\u0105c He jen\u0119 cz\u0119stuj\u0105c\u0105 swych go\u015bci napojem z wina i soku z naci\u0119tych mak\u00f3wek. W staro\u017cytnej Grecji opium stosowano tak\u017ce jako lekarstwo. Dla przyk\u0142adu, na Krecie odnaleziono statuetk\u0119 pochodz\u0105c\u0105 z ok. 1300 \u2014 1250 r. p.n.e. symbolizuj\u0105c\u0105 bogini\u0119 zdrowia z g\u0142ow\u0105 ozdobion\u0105 stylizowanymi mak\u00f3wkami. Opium do medycyny europejskiej wprowadzili empirycy starogreccy na czele z Hipokratesem i Pliniuszem. Cezar Marek Aureliusz opium stosowa\u0142 jako \u015brodek leczniczy w przypadku wielu chor\u00f3b. Do Indii i Chin mak opiumowy dotar\u0142 oko\u0142o VIII w. wraz z ekspansj\u0105 muzu\u0142ma\u0144sk\u0105, a oko\u0142o roku 1500 dotar\u0142 do Turcji i kraj\u00f3w Bliskiego Wschodu\u00a0 [13]. R\u00f3wnie rozpowszechnione w staro\u017cytno\u015bci by\u0142y konopie indyjskie (Canabis indica), kt\u00f3re stanowi\u0105 podstaw\u0119 do produkcji haszyszu i marihuany. Stosowano je powszechnie w Chinach ju\u017c oko\u0142o 2800 lat p.n.e. jako \u015brodek znieczulaj\u0105cy. R\u00f3wnie\u017c grecki historyk Herodot w V w p.n.e. wspomina\u0142 o za\u017cywaniu konopi przez Scyt\u00f3w, ludno\u015b\u0107 \u017cyj\u0105c\u0105 nad Morzem Kaspijskim. Narkotyk ten by\u0142 te\u017c rozpowszechniony na terenie dzisiejszych Indii, gdzie podawano go wojownikom by rozbudzi\u0107 u nich zapa\u0142 wojenny. Najstarszy zachowany kodeks praw, kr\u00f3la babilo\u0144skiego Hammurabiego (17921750 przed Chrystusem) zawiera\u0142 rozdzia\u0142 reguluj\u0105cy wyszynk alkoholu. Inny \u015brodek odurzaj\u0105cy znany od dawna, to ro\u015blina koka, kt\u00f3rej li\u015bci u\u017cywali podczas rytua\u0142\u00f3w religijnych Inkowie. Po podboju Ameryki Po\u0142udniowej przez Hiszpan\u00f3w u\u017cywanie koka rozpowszechni\u0142o si\u0119 w\u015br\u00f3d szerszych kr\u0119g\u00f3w ludno\u015bci. W wieku XVIII spo\u017cywanie niekt\u00f3rych substancji psychoaktywnych przybra\u0142o szersze rozmiary, a problemy zwi\u0105zane z ich nagminnym u\u017cywaniem zosta\u0142y odnotowane przez histori\u0119. Przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 tzw.\u00a0 Wojny Opiumowe, kt\u00f3re by\u0142y pr\u00f3b\u0105 przej\u0119cia olbrzymich zysk\u00f3w p\u0142yn\u0105cych z handlu opium, kt\u00f3rego w\u0142a\u015bciwo\u015bci uzale\u017cniaj\u0105ce by\u0142y wtedy nieznane. U\u017cywanie narkotyk\u00f3w w celach nie medycznych w XIX wieku rozpowszechni\u0142o si\u0119 w wielu regionach \u015bwiata (g\u0142\u00f3wnie Europa i Ameryka P\u00f3\u0142nocna). We Francji, u\u017cywanie\u00a0 haszyszu czy palenie marihuany by\u0142o bardzo rozpowszechnione, szczeg\u00f3lnie w kr\u0119 gach artystycznych (Rimbaud, Baudelaire, Gautier). Dopiero wtedy te\u017c odkryto w\u0142a\u015bciwo\u015bci uzale\u017cniaj\u0105ce opium. Na prze\u0142omie wiek\u00f3w, \u015bwi\u0119c\u0105ca tryumfy filozofia modernizmu zwi\u0105zana z postaw\u0105 dekadenck\u0105,\u00a0 uznawa\u0142a wszystko, co normalne, zdrowe i\u00a0 trze\u017awe za synonimy pospolito\u015bci i wulgarno\u015bci- Dlatego te\u017c narkotyki, obok alkoholu, sta\u0142y si\u0119 w tym czasie jednym z element\u00f3w stylu \u017cycia, przy czym zjawisko to nie wychodzi\u0142o poza sfery zamo\u017cnych kr\u0119g\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa i artyst\u00f3w [22]. 312 Jednak\u017ce prawdziwy rozkwit narkomanii, zwi\u0105zany z rewolucj\u0105 chemiczn\u0105, pojawi\u0142 si\u0119 w XX wieku. W latach 1920-1930 w Europie, Ameryce i Azji narkomania przybra\u0142a bardzo gro\u017ane rozmiary i sta\u0142a si\u0119 jednym z wa\u017cniejszych problem\u00f3w spo\u0142ecznych. Warto w tym miejscu dla przyk\u0142adu\u00a0 zaznaczy\u0107, i\u017c w Pary\u017cu w roku 1924 istnia\u0142o oko\u0142o 1 200 potajemnych palarni opium, kt\u00f3rych go\u015bcie w spos\u00f3b nieregularny, z ciekawo\u015bci, a p\u00f3\u017aniej z uzale\u017cnienia szukali prawdziwego sensu \u017cycia [13]. Od drugiej po\u0142owy lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych mamy ju\u017c do czynienia z prawdziw\u0105 fal\u0105 narkotycznych uzale\u017cnie\u0144 obejmuj\u0105c\u0105 du\u017ce grupy spo\u0142ecze\u0144stwa, a szczeg\u00f3lnie m\u0142odzie\u017c i dzieci. Post\u0119p i osi\u0105gni\u0119cia chemii, medycyny i farmakologii sprzyja\u0142y rozpowszechnianiu si\u0119 stosowania lek\u00f3w psychotropowych. Leki te wp\u0142ywaj\u0105 na czynno\u015bci psychiczne i stany emocjonalne, a stosowane u os\u00f3b chorych, maj\u0105 na celu normalizowanie zaburze\u0144 psychicznych lub \u0142agodzenie objaw\u00f3w chor\u00f3b psychicznych. Jednak\u017ce w coraz wi\u0119kszym stopniu leki te staj\u0105 si\u0119 coraz popularniejsze w\u015br\u00f3d ludzi nie szukaj\u0105cych medycznego uzasadnienia dla ich stosowania, lecz u\u017cywaj\u0105cych ich w celu wprawie nia si\u0119 w odmienny stan psychiczny, w celu ucieczki od rzeczywisto\u015bci. Tak, wi\u0119c problem walki z uzale\u017cnieniem pojawi\u0142 si\u0119 w XX wieku. W\u015br\u00f3d \u015brodk\u00f3w odurzaj\u0105cych wyr\u00f3\u017cniamy trzy du\u017ce grupy: \u015brodki uspokajaj\u0105ce, \u015brodki pobudzaj\u0105ce, o \u015brodki halucynogenne.\u015arodki uspokajaj\u0105ce dziel\u0105 si\u0119 na dwie grupy:1. opiaty (pochodne maku) – opium, morfina, heroina;2. barbiturany i benzodiazepiny – syntetyczne \u015brodki uspokajaj\u0105ce.Do \u015brodk\u00f3w pobudzaj\u0105cych zaliczamy amfetamin\u0119 wraz z pochodnymi.Do \u015brodk\u00f3w halucynogennych – substancje pochodzenia ro\u015blinnego i syntetycznego \u2014 LSD, meskalin\u0119, konopie indyjskie oraz zyskuj\u0105ce obecnie na popularno\u015bci grzyby halucynogenne. Uzale\u017cnienie Cech\u0105 substancji psychoaktywnych jest ich zdolno\u015b\u0107 do wywo\u0142ania uzale\u017cnienia. Obecnie uzale\u017cnienie traktuje si\u0119 jako przewlek\u0142y i nawracaj\u0105cy zesp\u00f3\u0142 o z\u0142o\u017conym charakterze. Obejmuje on zaburzenia psychiczne, somatyczne i wegetatywne. Cech\u0105 uzale\u017cnie\u0144 jest utrata kontroli nad procesami zachowania polegaj\u0105ca na kompulsywnym poszukiwaniu kontaktu za \u015brodkiem uzale\u017cniaj\u0105cym i jego pobieraniem. Kompulsje s\u0105 form\u0105 powtarzania nawracaj\u0105cych, natr\u0119tnych zachowa\u0144 impulsywnych, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 bez woli osoby dotkni\u0119tej tym zaburzeniem. Utrata kontroli prowadzi do szkodliwych, niejednokrotnie gro\u017anych nast\u0119pstw, nie tylko w sferze psychicznej, lecz tak\u017ce somatycznej, co wynika z toksyczno\u015bci d\u0142ugotrwale przyjmowanych substancji (np. narkotyk\u00f3w). Dla wielu uzale\u017cnionych proces chorobowy staje si\u0119 chroniczny z nawrotami wyst\u0119puj\u0105cymi nawet po d\u0142ugich okresach abstynencji [5, 1 0, 14,23]. Nawracanie kompulsywnych zachowa\u0144 apetencyjnych nakierowane na kontakt ze \u015brodkiem uzale\u017cniaj\u0105cym jest g\u0142\u00f3wnym objawem choroby uzale\u017cnieniowej. Przypuszcza si\u0119, \u017ce uzale\u017cnienie zwi\u0105zane jest z bezpo\u015brednim zaburzeniem jednego z uk\u0142ad\u00f3w funkcjonalnych m\u00f3zgu \u2014 uk\u0142adu nagrody. G\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 w funkcjonowaniu uk\u0142adu nagrody pe\u0142ni dopomina, a szczeg\u00f3lnie neurony dopaminergiczne w strukturach limbicznych. Dopamina odgrywa istotn\u0105 rol\u0119 w rozpocz\u0119ciu reakcji prowadz\u0105cych do konsumpcji (np. leku), oraz jest zwi\u0105zana ze zjawiskiem nawrot\u00f3w przy d\u0142u\u017cszej abstynencji. Najnowsze doniesienia sugeruj\u0105, \u017ce w dzia\u0142ania nagradzaj\u0105ce i proces uzale\u017cnienia zaanga\u017cowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c takie uk\u0142ady jak serotoninergiczny, noradrenergiczny, opioidowy i peptydowy [9,23]. W wyniku uzale\u017cnienia szczeg\u00f3lnie silnie rozwijaj\u0105 si\u0119 zachowania poszukiwawcze, kt\u00f3re dominuj\u0105 w psychice i powoduj\u0105, \u017ce wszystkie inne czynno\u015bci zostaj\u0105 podporz\u0105dkowane wysi\u0142kom w celu zdobycia narkotyku. Narkomania zaliczana jest do patologii spo\u0142ecznej, a w jej ramach do dzia\u0142u\u00a0 patologii indywidualnej (obok takich zjawisk jak: samob\u00f3jstwa, hazard, alkoholizm, prostytucja) z uwagi na zagro\u017cenie dla spo\u0142ecze\u0144stwa, jakie za sob\u0105 niesie [13]. Koszty uzale\u017cnie\u0144 w skali globalnej szacuje si\u0119 w bilionach dolar\u00f3w rocznie. Poszczeg\u00f3lne narkotyki r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 miedzy sob\u0105 si\u0142\u0105 wywo\u0142anego zachowania poszukiwawczego, wywo\u0142ywaniem agresji lub uspokojenia, efektami toksycznymi i itp. Gdy u\u017cycie \u015brodka uzale\u017cniaj\u0105cego jest ograniczane lub przerywane pojawiaj\u0105 si\u0119 zaburzenia somatyczne okre\u015blane mianem zespo\u0142u abstynencyjnego charakterystycznego dla danej substancji. Aktualne sposoby walki z na\u0142ogamiSzczepionka przeciwko kokainie Nad now\u0105 taktyk\u0105 post\u0119powania z kokainizmem pracuj\u0105 uczeni z USA. Dzia\u0142anie kokainy polega na zaburzeniu pracy kom\u00f3rek transportuj\u0105cych, przenosz\u0105cych neuroprzeka\u017anik z otoczenia kom\u00f3rki do jej wn\u0119trza. W obecno\u015bci kokainy, w przestrzeni synaptycznej pozostaje zbyt du\u017co wolnej\u00a0 dopaminy, kt\u00f3ra nadmiernie stymuluje szlak nagrody i zwi\u0119ksza zapotrzebowanie na narkotyk. Amerykanie opracowali szczepionk\u0119 zmniejszaj\u0105c\u0105 przechodzenie kokainy z krwi do m\u00f3zgu [1,9, 11,12]. Uda\u0142o si\u0119\u00a0 im zsyntetyzowa\u0107 pochodn\u0105 kokainy, kt\u00f3ra powoduje wytwarzanie przeciwcia\u0142 wi\u0105\u017c\u0105cych kokain\u0119 w krwi zanim zd\u0105\u017cy przenikn\u0105\u0107 do m\u00f3zgu. Badania na szczurach wykaza\u0142y znacz nie s\u0142absz\u0105 reakcj\u0119 na kokain\u0119, kt\u00f3ra u tych zwierz\u0105t podobnie jak u cz\u0142owieka powoduje objawy pobudzenia. Dalsze badania wykaza\u0142y, \u017ce st\u0119\u017cenie w m\u00f3zgu szczepionych szczur\u00f3w nie osi\u0105ga\u0142o nawet jednej czwartej st\u0119\u017cenia wyst\u0119puj\u0105cego u szczur\u00f3w z grupy kontrolnej po tej samej dawce narkotyku. Stosowanie przeciwcia\u0142 katalitycznych potrafi\u0105cych degradowa\u0107 kokain\u0119, pozostaj\u0105cych w organizmie przez kilka tygodni (optymalny czas wynosi\u0142by jeden miesi\u0105c), mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 skutecznym \u015brodkiem dla os\u00f3b uzale\u017cnionych, chc\u0105cych zerwa\u0107 z na\u0142ogiem [11]. Terapia metadonowa We wszystkich rozwini\u0119tych krajach obserwuje si\u0119 wzrost liczby os\u00f3b uzale\u017cnionych od opiat\u00f3w. Spos\u00f3b przyjmowania narkotyk\u00f3w opiatowych jest podobny. W pierwszym etapie narkotyki przyjmowane s\u0105 drog\u0105 inhalacyjn\u0105 i doustn\u0105, a nast\u0119pnie do\u017cylnie. Osoby uzale\u017cnione od opiat\u00f3w s\u0105 grup\u0105 zwi\u0119kszonego ryzyka zachorowania na choroby zaka\u017ane, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c grup\u0105 narkoman\u00f3w najbardziej zmienion\u0105 pod wzgl\u0119dem psychospo\u0142ecznym [5,7]. Konieczno\u015b\u0107 zaspokojenia kra\u0144cowo nasilonego g\u0142odu narkotykowego (wywo\u0142anego opiatami)\u00a0 powoduj\u0105cego zmiany neurobiologiczne w m\u00f3zgu, kt\u00f3re nie s\u0105 podatne na argumentacj\u0119 psychologiczno socjaln\u0105 – powoduje, \u017ce jest to grupa bardzo kryminogenna. Tym pacjentom, u kt\u00f3rych kolejne pr\u00f3by leczenia konwencjonalnego zawiod\u0142y, w wyniku czego uznano, \u017ce na obecnym etapie wiedzy klinicznej nie s\u0105 oni w stanie zapanowa\u0107 nad przyjmowaniem narkotyk\u00f3w, zaproponowano substytucyjne leczenie metadonem. Metadon jest syntetyczn\u0105 substancj\u0105 o powinowactwie do receptora opioidowego i podobnym dzia\u0142aniu jak heroina, morfina czy inne substancje z tej grupy.\u00a0 W Polsce do najwa\u017cniejszych cel\u00f3w leczenia substytucyjnego os\u00f3b uzale\u017cnionych nale\u017cy: – zapobieganie zgonom z powodu przedawkowania substancji psychoaktywnych; – zmniejszenie liczby zaka\u017ce\u0144 HIV;\u00a0 diagnostyka i systematyczne leczenie chor\u00f3b somatycznych;\u00a0 pomoc w rehabilitacji spo\u0142ecznej. Dzi\u0119ki terapii metadonowej znacznie poprawia si\u0119 stan zdrowia somatyczny os\u00f3b uzale\u017cnionych, wyleczenie takich chor\u00f3b jak zaka\u017cenie sk\u00f3ry i uk\u0142adu \u017cylnego, grzybice narz\u0105dowe, niedo\u017cywienie, zaburzenia miesi\u0105czkowania, gru\u017alica, nadci\u015bnienie, choroby przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 [16]. W czasie leczenia indywidualnie dobrana dawka metadonu zapobiega nie tylko objawom zespo\u0142u odstawienia, ale r\u00f3wnie\u017c stabilizuje aktywno\u015b\u0107 o\u015brodk\u00f3w oddechowych mostu i rdzenia [7,21]. \u00a0 \u201eDzieci s\u0142o\u0144ca\u201d Nieoczekiwanie zupe\u0142nie now\u0105 nadziej\u0119 dla os\u00f3b uzale\u017cnionych mog\u0105 przynie\u015b\u0107 badania prowadzone na rybkach akwariowych danio pr\u0119gowanych Danio rerio (ang. zebrafish). Dawna literatura akwarystyczna s\u0142usznie okre\u015bli\u0142a te \u015bwiat\u0142olubne rybki jako \u201edzieci s\u0142o\u0144ca\u201d. Danio pr\u0119gowany w warunkach naturalnych wyst\u0119puje w wodach wschodnich region\u00f3w Indii. Najprawdopodobniej w…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3503,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,10],"tags":[],"class_list":["post-3502","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-toksykologia","category-uzaleznienia"],"yoast_head":"\n