{"id":89,"date":"2014-06-29T14:24:59","date_gmt":"2014-06-29T12:24:59","guid":{"rendered":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/"},"modified":"2024-10-14T13:52:52","modified_gmt":"2024-10-14T11:52:52","slug":"agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/","title":{"rendered":"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa?"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa?<\/span><\/h2>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Z\u0142o\u015b\u0107\u00a0 wyra\u017cana przez ma\u0142e dzieci przyjmuje cz\u0119sto gwa\u0142town\u0105 form\u0119, jednak jest kr\u00f3tkotrwa\u0142a i mo\u017ce zosta\u0107 do\u015b\u0107 szybko ujarzmiona przez rodzic\u00f3w. Jednak, kiedy agresja z wiekiem nie przekszta\u0142ca si\u0119 w bardziej u\u017cyteczne formy, nie jest wyra\u017cana adekwatnie do sytuacji, mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce jej posta\u0107 \u201edzieci\u0119ca\u201d zosta\u0142a utrwalona.<\/strong><\/h6>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\t\t
    \n
  • \n
    \n \n <\/i> \n <\/div>\n <\/li>\n
  • \n
    \n \n <\/i> \n <\/div>\n <\/li>\n
  • \n
    \n \n <\/i> \n <\/div>\n <\/li>\n
  • \n
    \n \n <\/i> \n <\/div>\n <\/li>\n <\/ul>\n <\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"ryss_smaller\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
    Agnieszka Ryss<\/span><\/h6>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    psychoterapeutka, psycholo\u017cka<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    W\u00f3wczas starsze dziecko lub nastolatek gwa\u0142townie wybucha w gniewie, atakuj\u0105c ludzi lub rzeczy, z przyjemnym podnieceniem szuka roz\u0142adowania w wyrz\u0105dzaniu krzywdy, dr\u0119czeniu zwierz\u0105t, poni\u017caniu i szydzeniu z innych. Z\u0142o\u015b\u0107 nie jest pow\u015bci\u0105gana przez wsp\u00f3\u0142czucie, lojalno\u015b\u0107, przyja\u017a\u0144, nie jest \u0142agodzona przez rozwag\u0119.<\/strong><\/p>

    Cz\u0119\u015b\u0107 osobowo\u015bci rozwin\u0119\u0142a si\u0119 w korzystny spos\u00f3b, a cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a \u201euwi\u0119ziona\u201d w byciu ma\u0142ym dzieckiem. Co gorsze, aparat psychiczny jest du\u017co silniejszy u starszego dziecka i zyska\u0142 z wiekiem nowe formy przekazu, wi\u0119c kilkunastolatek mo\u017ce by\u0107 du\u017co bardziej agresywny i niebezpieczny ni\u017c dwulatek. Agresja przejawia si\u0119 w\u00f3wczas tak\u017ce poprzez nie przestrzeganie zasad w grach sportowych, popychanie innych i eliminowanie, wulgarne poni\u017canie, m\u015bciw\u0105 rywalizacj\u0119, \u017ceby tylko pogn\u0119bi\u0107 przeciwnika. Mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 wyrafinowane<\/strong> s\u0142owne formy dr\u0119czenia innych, obna\u017cania ich s\u0142abszych stron np. w klasie szkolnej, wy\u015bmiewania, dogadywania, czy wr\u0119cz szykanowania np. w Internecie.<\/p>

    Zdarza si\u0119 tak\u017ce, \u017ce agresja jest kierowana przeciwko sobie.<\/strong><\/p>

    Mo\u017ce przyjmowa\u0107 r\u00f3\u017cne formy, od dr\u0119czenia si\u0119 poczuciem winy, samoponi\u017cania, wyrywania w\u0142os\u00f3w, obgryzania paznokci do krwi, czy wr\u0119cz do uszkadzania swojego cia\u0142a i dzia\u0142a\u0144 samob\u00f3jczych.
    Podobnie, zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, kt\u00f3re trudno powi\u0105za\u0107 ze \u017ale skanalizowan\u0105 lub zablokowan\u0105 z\u0142o\u015bci\u0105, jednak s\u0105 niejednokrotnie jej pochodnymi\u00a0 np. sk\u0142onno\u015b\u0107 do cz\u0119stych wypadk\u00f3w, trudno\u015bci \u017cucia i gryzienia,\u00a0 nadmierna apatia, brak zainteresowa\u0144, niech\u0119\u0107 wobec nauki.<\/p>

    Z jakich powod\u00f3w wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci \u201ewyrasta\u201d z dzieci\u0119cej agresji, a dlaczego niekt\u00f3re dzieci przejawiaj\u0105 jej przetrwa\u0142e formy?<\/span><\/span><\/strong><\/p>

    Jak zawsze w przypadku psychiki cz\u0142owieka sytuacja jest z\u0142o\u017cona. Jednak nadal podstawowym czynnikiem jest relacja dziecka z rodzicami. Wi\u0119zi oparte na mi\u0142o\u015bci, dostatecznie trwa\u0142e i empatyczne wobec dziecka s\u0105 podstaw\u0105 jego prze\u017cywania siebie i innych ludzi. Niekt\u00f3rzy rodzice maj\u0105 sami trudno\u015b\u0107 z opanowywaniem z\u0142o\u015bci, s\u0105 wybuchowi i nieprzewidywalni, w\u00f3wczas nie s\u0105 dla dziecka dobrym przyk\u0142adem do na\u015bladowania. W innych przypadkach mog\u0105 nie stwarza\u0107 dziecku odpowiednich dla jego wieku mo\u017cliwo\u015bci wyra\u017cania z\u0142o\u015bci, co blokuje sposoby roz\u0142adowania i zapanowania nad z\u0142o\u015bci\u0105 lub nie dostarczaj\u0105 dziecku okazji do ekspansywnego dzia\u0142ania: \u201enie wchod\u017a, bo spadniesz\u201d, \u201ezostaw, bo si\u0119 pobrudzisz\u201d, \u201ezosta\u0144 w \u0142\u00f3\u017ceczku\u201d, \u201enie z\u0142o\u015b\u0107 si\u0119 na rodzic\u00f3w\u201d.<\/p>

    Czasem rodzice sami mieli trudne do\u015bwiadczenia rozwojowe i chc\u0105 wynagrodzi\u0107 to dziecku, od kt\u00f3rego nie wymagaj\u0105 niczego, staraj\u0105 si\u0119 go nie frustrowa\u0107, a tak\u017ce zaspokajaj\u0105 wszelkie jego potrzeby.<\/strong><\/p>

    Bywa, \u017ce ciesz\u0105 si\u0119 z agresywno\u015bci dziecka i podsycaj\u0105 jego brak opanowania: \u201enie daj sobie w kasz\u0119 dmucha\u0107\u201d, \u201eoddaj mu \u2013 zuch ch\u0142opak”.
    Bardzo trudne sytuacje dla dziecka powstaj\u0105, kiedy rodzice nie tworz\u0105 trwa\u0142ego i sp\u00f3jnego zwi\u0105zku z nim, cz\u0119sto wyje\u017cd\u017caj\u0105 lub opuszczaj\u0105 dziecko emocjonalnie (np. w zwi\u0105zku z w\u0142asn\u0105 chorob\u0105, k\u0142opotami w pracy czy w zwi\u0105zku), zatrudniaj\u0105 kilka nia\u0144 lub b\u0119d\u0105c codziennie z dzieckiem, nie zaspokajaj\u0105 w wystarczaj\u0105cym stopniu jego potrzeb fizycznych i emocjonalnych, np. nie rozumiej\u0105c go czy obawiaj\u0105c si\u0119 reakcji rodziny lub pa\u0144 w przedszkolu. Zdarza si\u0119, \u017ce mimo dobrych dzia\u0142a\u0144 i stara\u0144 rodzic\u00f3w dziecko prze\u017cywa wi\u0119cej uczu\u0107 frustruj\u0105cych, bolesnych, uniemo\u017cliwiaj\u0105cych mu dobre samopoczucie np. podczas ci\u0119\u017ckiej choroby, pobytu w szpitalu, upo\u015bledzenia ruchowego czy wrodzonych nieprawid\u0142owo\u015bci. Takie zbyt intensywne prze\u017cycia \u201enie do zniesienia\u201d mog\u0105 powodowa\u0107 u dziecka zniekszta\u0142cenia, potencjalnie dobrych relacji z rodzicami.<\/p>

    Ma\u0142e dzieci mog\u0105 gromadzi\u0107 \u201ema\u0142e z\u0142o\u015bci\u201d, kt\u00f3re nie wyra\u017cone bezpo\u015brednio kumuluj\u0105 si\u0119 i eskaluj\u0105 w formie gwa\u0142townego wybuchu, nieadekwatnego do sytuacji lub powoduj\u0105 stan ci\u0105g\u0142ego napi\u0119cia wewn\u0119trznego. Dlatego dobrze jest pomaga\u0107 dziecku rozpoznawa\u0107 sytuacje, kt\u00f3re powoduj\u0105 w nim z\u0142o\u015b\u0107 i uczy\u0107 roz\u0142adowywa\u0107 je w \u201e mniejszych porcjach\u201d.<\/strong><\/p>

    Wielkim nieporozumieniem jest kierowanie z\u0142o\u015bci dziecka tylko na bezpo\u015bredni\u0105 aktywno\u015b\u0107 np. worek treningowy, uderzanie w poduszk\u0119 itp. Aby poradzi\u0107 sobie ze z\u0142o\u015bci\u0105 dziecko musi wiedzie\u0107 na kogo jest skierowana i dlaczego. Roz\u0142adowywanie z\u0142o\u015bci \u201edo nikogo\u201d nie pomaga w jej opracowywaniu.<\/strong> Tylko zach\u0119ty rodzic\u00f3w do s\u0142ownego i bezpo\u015bredniego wyra\u017cania z\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 pomocne w osi\u0105gni\u0119ciu przez dziecko umiej\u0119tno\u015bci kontroli z\u0142o\u015bci i pozbawiania jej niszcz\u0105cego aspektu.<\/p>

    Rodzice musz\u0105 przyj\u0105\u0107, \u017ce z\u0142o\u015b\u0107 dziecka najcz\u0119\u015bciej jest kierowana do nich.<\/strong> Nieskuteczne s\u0105 sposoby \u201eprzekierowywania\u201d jej na przedmioty, inne osoby, zwierz\u0119ta. W\u00f3wczas zmiana kierunku agresji powoduje, \u017ce jest tylko wyra\u017cona fizycznie, nie zostanie przetworzona w s\u0142owa, ani os\u0142abiona. Rodzice mog\u0105 nie\u015bwiadomie lub \u015bwiadomie unika\u0107 z\u0142o\u015bci dziecka skierowanej do nich, obawia\u0107\u00a0 si\u0119 poczucia winy lub w\u0142asnej z\u0142o\u015bci na dziecko. Jednak tym, co najlepiej \u201eujarzmia\u201d agresj\u0119 jest mi\u0142o\u015b\u0107 do rodzic\u00f3w, ch\u0119\u0107 nie sprawiania im przykro\u015bci, ch\u0119\u0107 dziecka by rodzice byli z niego dumni.<\/strong>
    Je\u015bli agresja dziecka b\u0119dzie kierowana na osoby spoza rodziny (chroni\u0105c w ten spos\u00f3b zwi\u0105zki rodzinne), to dojdzie do swoistego rozdzielenia mi\u0142o\u015bci i agresji, z\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 ujawniana wobec innych autorytet\u00f3w np. wobec szko\u0142y, zasad spo\u0142ecznych, innych ludzi np. mniejszo\u015bci.<\/p>

    W sytuacjach kiedy agresja staje si\u0119 problemem korzystne jest zasi\u0119gni\u0119cie porady specjalisty \u2013 psychologa dzieci\u0119cego, psychoterapeuty, kt\u00f3ry wst\u0119pnie oceni mo\u017cliwe \u017ar\u00f3d\u0142a trudno\u015bci i b\u0119dzie m\u00f3g\u0142\u00a0 zaproponowa\u0107 adekwatne formy pomocy dziecku i rodzicom. Czasem jest to: psychoedukacja rodzic\u00f3w, czasem terapia rodzinna lub terapia indywidualna dziecka. Zdarza si\u0119, \u017ce psycholog zaleca przeprowadzenie bada\u0144 neurologicznych dziecka lub konsultacj\u0119 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z lekarzem psychiatr\u0105.\u00a0<\/strong><\/span><\/span><\/p>

    \t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t
    \n\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa? Z\u0142o\u015b\u0107\u00a0 wyra\u017cana przez ma\u0142e dzieci przyjmuje cz\u0119sto gwa\u0142town\u0105 form\u0119, jednak jest kr\u00f3tkotrwa\u0142a i mo\u017ce zosta\u0107 do\u015b\u0107 szybko ujarzmiona przez rodzic\u00f3w. Jednak, kiedy agresja z wiekiem nie przekszta\u0142ca si\u0119 w bardziej u\u017cyteczne formy, nie jest wyra\u017cana adekwatnie do sytuacji, mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce jej posta\u0107 \u201edzieci\u0119ca\u201d zosta\u0142a utrwalona. Agnieszka Ryss psychoterapeutka, psycholo\u017cka W\u00f3wczas starsze dziecko lub nastolatek gwa\u0142townie wybucha w gniewie, atakuj\u0105c ludzi lub rzeczy, z przyjemnym podnieceniem szuka roz\u0142adowania w wyrz\u0105dzaniu krzywdy, dr\u0119czeniu zwierz\u0105t, poni\u017caniu i szydzeniu z innych. Z\u0142o\u015b\u0107 nie jest pow\u015bci\u0105gana przez wsp\u00f3\u0142czucie, lojalno\u015b\u0107, przyja\u017a\u0144, nie jest \u0142agodzona przez rozwag\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 osobowo\u015bci rozwin\u0119\u0142a si\u0119 w korzystny spos\u00f3b, a cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a \u201euwi\u0119ziona\u201d w byciu ma\u0142ym dzieckiem. Co gorsze, aparat psychiczny jest du\u017co silniejszy u starszego dziecka i zyska\u0142 z wiekiem nowe formy przekazu, wi\u0119c kilkunastolatek mo\u017ce by\u0107 du\u017co bardziej agresywny i niebezpieczny ni\u017c dwulatek. Agresja przejawia si\u0119 w\u00f3wczas tak\u017ce poprzez nie przestrzeganie zasad w grach sportowych, popychanie innych i eliminowanie, wulgarne poni\u017canie, m\u015bciw\u0105 rywalizacj\u0119, \u017ceby tylko pogn\u0119bi\u0107 przeciwnika. Mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 wyrafinowane s\u0142owne formy dr\u0119czenia innych, obna\u017cania ich s\u0142abszych stron np. w klasie szkolnej, wy\u015bmiewania, dogadywania, czy wr\u0119cz szykanowania np. w Internecie. Zdarza si\u0119 tak\u017ce, \u017ce agresja jest kierowana przeciwko sobie. Mo\u017ce przyjmowa\u0107 r\u00f3\u017cne formy, od dr\u0119czenia si\u0119 poczuciem winy, samoponi\u017cania, wyrywania w\u0142os\u00f3w, obgryzania paznokci do krwi, czy wr\u0119cz do uszkadzania swojego cia\u0142a i dzia\u0142a\u0144 samob\u00f3jczych.Podobnie, zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, kt\u00f3re trudno powi\u0105za\u0107 ze \u017ale skanalizowan\u0105 lub zablokowan\u0105 z\u0142o\u015bci\u0105, jednak s\u0105 niejednokrotnie jej pochodnymi\u00a0 np. sk\u0142onno\u015b\u0107 do cz\u0119stych wypadk\u00f3w, trudno\u015bci \u017cucia i gryzienia,\u00a0 nadmierna apatia, brak zainteresowa\u0144, niech\u0119\u0107 wobec nauki. Z jakich powod\u00f3w wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci \u201ewyrasta\u201d z dzieci\u0119cej agresji, a dlaczego niekt\u00f3re dzieci przejawiaj\u0105 jej przetrwa\u0142e formy? Jak zawsze w przypadku psychiki cz\u0142owieka sytuacja jest z\u0142o\u017cona. Jednak nadal podstawowym czynnikiem jest relacja dziecka z rodzicami. Wi\u0119zi oparte na mi\u0142o\u015bci, dostatecznie trwa\u0142e i empatyczne wobec dziecka s\u0105 podstaw\u0105 jego prze\u017cywania siebie i innych ludzi. Niekt\u00f3rzy rodzice maj\u0105 sami trudno\u015b\u0107 z opanowywaniem z\u0142o\u015bci, s\u0105 wybuchowi i nieprzewidywalni, w\u00f3wczas nie s\u0105 dla dziecka dobrym przyk\u0142adem do na\u015bladowania. W innych przypadkach mog\u0105 nie stwarza\u0107 dziecku odpowiednich dla jego wieku mo\u017cliwo\u015bci wyra\u017cania z\u0142o\u015bci, co blokuje sposoby roz\u0142adowania i zapanowania nad z\u0142o\u015bci\u0105 lub nie dostarczaj\u0105 dziecku okazji do ekspansywnego dzia\u0142ania: \u201enie wchod\u017a, bo spadniesz\u201d, \u201ezostaw, bo si\u0119 pobrudzisz\u201d, \u201ezosta\u0144 w \u0142\u00f3\u017ceczku\u201d, \u201enie z\u0142o\u015b\u0107 si\u0119 na rodzic\u00f3w\u201d. Czasem rodzice sami mieli trudne do\u015bwiadczenia rozwojowe i chc\u0105 wynagrodzi\u0107 to dziecku, od kt\u00f3rego nie wymagaj\u0105 niczego, staraj\u0105 si\u0119 go nie frustrowa\u0107, a tak\u017ce zaspokajaj\u0105 wszelkie jego potrzeby. Bywa, \u017ce ciesz\u0105 si\u0119 z agresywno\u015bci dziecka i podsycaj\u0105 jego brak opanowania: \u201enie daj sobie w kasz\u0119 dmucha\u0107\u201d, \u201eoddaj mu \u2013 zuch ch\u0142opak”.Bardzo trudne sytuacje dla dziecka powstaj\u0105, kiedy rodzice nie tworz\u0105 trwa\u0142ego i sp\u00f3jnego zwi\u0105zku z nim, cz\u0119sto wyje\u017cd\u017caj\u0105 lub opuszczaj\u0105 dziecko emocjonalnie (np. w zwi\u0105zku z w\u0142asn\u0105 chorob\u0105, k\u0142opotami w pracy czy w zwi\u0105zku), zatrudniaj\u0105 kilka nia\u0144 lub b\u0119d\u0105c codziennie z dzieckiem, nie zaspokajaj\u0105 w wystarczaj\u0105cym stopniu jego potrzeb fizycznych i emocjonalnych, np. nie rozumiej\u0105c go czy obawiaj\u0105c si\u0119 reakcji rodziny lub pa\u0144 w przedszkolu. Zdarza si\u0119, \u017ce mimo dobrych dzia\u0142a\u0144 i stara\u0144 rodzic\u00f3w dziecko prze\u017cywa wi\u0119cej uczu\u0107 frustruj\u0105cych, bolesnych, uniemo\u017cliwiaj\u0105cych mu dobre samopoczucie np. podczas ci\u0119\u017ckiej choroby, pobytu w szpitalu, upo\u015bledzenia ruchowego czy wrodzonych nieprawid\u0142owo\u015bci. Takie zbyt intensywne prze\u017cycia \u201enie do zniesienia\u201d mog\u0105 powodowa\u0107 u dziecka zniekszta\u0142cenia, potencjalnie dobrych relacji z rodzicami. Ma\u0142e dzieci mog\u0105 gromadzi\u0107 \u201ema\u0142e z\u0142o\u015bci\u201d, kt\u00f3re nie wyra\u017cone bezpo\u015brednio kumuluj\u0105 si\u0119 i eskaluj\u0105 w formie gwa\u0142townego wybuchu, nieadekwatnego do sytuacji lub powoduj\u0105 stan ci\u0105g\u0142ego napi\u0119cia wewn\u0119trznego. Dlatego dobrze jest pomaga\u0107 dziecku rozpoznawa\u0107 sytuacje, kt\u00f3re powoduj\u0105 w nim z\u0142o\u015b\u0107 i uczy\u0107 roz\u0142adowywa\u0107 je w \u201e mniejszych porcjach\u201d. Wielkim nieporozumieniem jest kierowanie z\u0142o\u015bci dziecka tylko na bezpo\u015bredni\u0105 aktywno\u015b\u0107 np. worek treningowy, uderzanie w poduszk\u0119 itp. Aby poradzi\u0107 sobie ze z\u0142o\u015bci\u0105 dziecko musi wiedzie\u0107 na kogo jest skierowana i dlaczego. Roz\u0142adowywanie z\u0142o\u015bci \u201edo nikogo\u201d nie pomaga w jej opracowywaniu. Tylko zach\u0119ty rodzic\u00f3w do s\u0142ownego i bezpo\u015bredniego wyra\u017cania z\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 pomocne w osi\u0105gni\u0119ciu przez dziecko umiej\u0119tno\u015bci kontroli z\u0142o\u015bci i pozbawiania jej niszcz\u0105cego aspektu. Rodzice musz\u0105 przyj\u0105\u0107, \u017ce z\u0142o\u015b\u0107 dziecka najcz\u0119\u015bciej jest kierowana do nich. Nieskuteczne s\u0105 sposoby \u201eprzekierowywania\u201d jej na przedmioty, inne osoby, zwierz\u0119ta. W\u00f3wczas zmiana kierunku agresji powoduje, \u017ce jest tylko wyra\u017cona fizycznie, nie zostanie przetworzona w s\u0142owa, ani os\u0142abiona. Rodzice mog\u0105 nie\u015bwiadomie lub \u015bwiadomie unika\u0107 z\u0142o\u015bci dziecka skierowanej do nich, obawia\u0107\u00a0 si\u0119 poczucia winy lub w\u0142asnej z\u0142o\u015bci na dziecko. Jednak tym, co najlepiej \u201eujarzmia\u201d agresj\u0119 jest mi\u0142o\u015b\u0107 do rodzic\u00f3w, ch\u0119\u0107 nie sprawiania im przykro\u015bci, ch\u0119\u0107 dziecka by rodzice byli z niego dumni.Je\u015bli agresja dziecka b\u0119dzie kierowana na osoby spoza rodziny (chroni\u0105c w ten spos\u00f3b zwi\u0105zki rodzinne), to dojdzie do swoistego rozdzielenia mi\u0142o\u015bci i agresji, z\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 ujawniana wobec innych autorytet\u00f3w np. wobec szko\u0142y, zasad spo\u0142ecznych, innych ludzi np. mniejszo\u015bci. W sytuacjach kiedy agresja staje si\u0119 problemem korzystne jest zasi\u0119gni\u0119cie porady specjalisty \u2013 psychologa dzieci\u0119cego, psychoterapeuty, kt\u00f3ry wst\u0119pnie oceni mo\u017cliwe \u017ar\u00f3d\u0142a trudno\u015bci i b\u0119dzie m\u00f3g\u0142\u00a0 zaproponowa\u0107 adekwatne formy pomocy dziecku i rodzicom. Czasem jest to: psychoedukacja rodzic\u00f3w, czasem terapia rodzinna lub terapia indywidualna dziecka. Zdarza si\u0119, \u017ce psycholog zaleca przeprowadzenie bada\u0144 neurologicznych dziecka lub konsultacj\u0119 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z lekarzem psychiatr\u0105.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3273,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"class_list":["post-89","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dzieci"],"yoast_head":"\nAgresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa? - Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa? - Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa? Z\u0142o\u015b\u0107\u00a0 wyra\u017cana przez ma\u0142e dzieci przyjmuje cz\u0119sto gwa\u0142town\u0105 form\u0119, jednak jest kr\u00f3tkotrwa\u0142a i mo\u017ce zosta\u0107 do\u015b\u0107 szybko ujarzmiona przez rodzic\u00f3w. Jednak, kiedy agresja z wiekiem nie przekszta\u0142ca si\u0119 w bardziej u\u017cyteczne formy, nie jest wyra\u017cana adekwatnie do sytuacji, mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce jej posta\u0107 \u201edzieci\u0119ca\u201d zosta\u0142a utrwalona. Agnieszka Ryss psychoterapeutka, psycholo\u017cka W\u00f3wczas starsze dziecko lub nastolatek gwa\u0142townie wybucha w gniewie, atakuj\u0105c ludzi lub rzeczy, z przyjemnym podnieceniem szuka roz\u0142adowania w wyrz\u0105dzaniu krzywdy, dr\u0119czeniu zwierz\u0105t, poni\u017caniu i szydzeniu z innych. Z\u0142o\u015b\u0107 nie jest pow\u015bci\u0105gana przez wsp\u00f3\u0142czucie, lojalno\u015b\u0107, przyja\u017a\u0144, nie jest \u0142agodzona przez rozwag\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 osobowo\u015bci rozwin\u0119\u0142a si\u0119 w korzystny spos\u00f3b, a cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a \u201euwi\u0119ziona\u201d w byciu ma\u0142ym dzieckiem. Co gorsze, aparat psychiczny jest du\u017co silniejszy u starszego dziecka i zyska\u0142 z wiekiem nowe formy przekazu, wi\u0119c kilkunastolatek mo\u017ce by\u0107 du\u017co bardziej agresywny i niebezpieczny ni\u017c dwulatek. Agresja przejawia si\u0119 w\u00f3wczas tak\u017ce poprzez nie przestrzeganie zasad w grach sportowych, popychanie innych i eliminowanie, wulgarne poni\u017canie, m\u015bciw\u0105 rywalizacj\u0119, \u017ceby tylko pogn\u0119bi\u0107 przeciwnika. Mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 wyrafinowane s\u0142owne formy dr\u0119czenia innych, obna\u017cania ich s\u0142abszych stron np. w klasie szkolnej, wy\u015bmiewania, dogadywania, czy wr\u0119cz szykanowania np. w Internecie. Zdarza si\u0119 tak\u017ce, \u017ce agresja jest kierowana przeciwko sobie. Mo\u017ce przyjmowa\u0107 r\u00f3\u017cne formy, od dr\u0119czenia si\u0119 poczuciem winy, samoponi\u017cania, wyrywania w\u0142os\u00f3w, obgryzania paznokci do krwi, czy wr\u0119cz do uszkadzania swojego cia\u0142a i dzia\u0142a\u0144 samob\u00f3jczych.Podobnie, zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, kt\u00f3re trudno powi\u0105za\u0107 ze \u017ale skanalizowan\u0105 lub zablokowan\u0105 z\u0142o\u015bci\u0105, jednak s\u0105 niejednokrotnie jej pochodnymi\u00a0 np. sk\u0142onno\u015b\u0107 do cz\u0119stych wypadk\u00f3w, trudno\u015bci \u017cucia i gryzienia,\u00a0 nadmierna apatia, brak zainteresowa\u0144, niech\u0119\u0107 wobec nauki. Z jakich powod\u00f3w wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci \u201ewyrasta\u201d z dzieci\u0119cej agresji, a dlaczego niekt\u00f3re dzieci przejawiaj\u0105 jej przetrwa\u0142e formy? Jak zawsze w przypadku psychiki cz\u0142owieka sytuacja jest z\u0142o\u017cona. Jednak nadal podstawowym czynnikiem jest relacja dziecka z rodzicami. Wi\u0119zi oparte na mi\u0142o\u015bci, dostatecznie trwa\u0142e i empatyczne wobec dziecka s\u0105 podstaw\u0105 jego prze\u017cywania siebie i innych ludzi. Niekt\u00f3rzy rodzice maj\u0105 sami trudno\u015b\u0107 z opanowywaniem z\u0142o\u015bci, s\u0105 wybuchowi i nieprzewidywalni, w\u00f3wczas nie s\u0105 dla dziecka dobrym przyk\u0142adem do na\u015bladowania. W innych przypadkach mog\u0105 nie stwarza\u0107 dziecku odpowiednich dla jego wieku mo\u017cliwo\u015bci wyra\u017cania z\u0142o\u015bci, co blokuje sposoby roz\u0142adowania i zapanowania nad z\u0142o\u015bci\u0105 lub nie dostarczaj\u0105 dziecku okazji do ekspansywnego dzia\u0142ania: \u201enie wchod\u017a, bo spadniesz\u201d, \u201ezostaw, bo si\u0119 pobrudzisz\u201d, \u201ezosta\u0144 w \u0142\u00f3\u017ceczku\u201d, \u201enie z\u0142o\u015b\u0107 si\u0119 na rodzic\u00f3w\u201d. Czasem rodzice sami mieli trudne do\u015bwiadczenia rozwojowe i chc\u0105 wynagrodzi\u0107 to dziecku, od kt\u00f3rego nie wymagaj\u0105 niczego, staraj\u0105 si\u0119 go nie frustrowa\u0107, a tak\u017ce zaspokajaj\u0105 wszelkie jego potrzeby. Bywa, \u017ce ciesz\u0105 si\u0119 z agresywno\u015bci dziecka i podsycaj\u0105 jego brak opanowania: \u201enie daj sobie w kasz\u0119 dmucha\u0107\u201d, \u201eoddaj mu \u2013 zuch ch\u0142opak”.Bardzo trudne sytuacje dla dziecka powstaj\u0105, kiedy rodzice nie tworz\u0105 trwa\u0142ego i sp\u00f3jnego zwi\u0105zku z nim, cz\u0119sto wyje\u017cd\u017caj\u0105 lub opuszczaj\u0105 dziecko emocjonalnie (np. w zwi\u0105zku z w\u0142asn\u0105 chorob\u0105, k\u0142opotami w pracy czy w zwi\u0105zku), zatrudniaj\u0105 kilka nia\u0144 lub b\u0119d\u0105c codziennie z dzieckiem, nie zaspokajaj\u0105 w wystarczaj\u0105cym stopniu jego potrzeb fizycznych i emocjonalnych, np. nie rozumiej\u0105c go czy obawiaj\u0105c si\u0119 reakcji rodziny lub pa\u0144 w przedszkolu. Zdarza si\u0119, \u017ce mimo dobrych dzia\u0142a\u0144 i stara\u0144 rodzic\u00f3w dziecko prze\u017cywa wi\u0119cej uczu\u0107 frustruj\u0105cych, bolesnych, uniemo\u017cliwiaj\u0105cych mu dobre samopoczucie np. podczas ci\u0119\u017ckiej choroby, pobytu w szpitalu, upo\u015bledzenia ruchowego czy wrodzonych nieprawid\u0142owo\u015bci. Takie zbyt intensywne prze\u017cycia \u201enie do zniesienia\u201d mog\u0105 powodowa\u0107 u dziecka zniekszta\u0142cenia, potencjalnie dobrych relacji z rodzicami. Ma\u0142e dzieci mog\u0105 gromadzi\u0107 \u201ema\u0142e z\u0142o\u015bci\u201d, kt\u00f3re nie wyra\u017cone bezpo\u015brednio kumuluj\u0105 si\u0119 i eskaluj\u0105 w formie gwa\u0142townego wybuchu, nieadekwatnego do sytuacji lub powoduj\u0105 stan ci\u0105g\u0142ego napi\u0119cia wewn\u0119trznego. Dlatego dobrze jest pomaga\u0107 dziecku rozpoznawa\u0107 sytuacje, kt\u00f3re powoduj\u0105 w nim z\u0142o\u015b\u0107 i uczy\u0107 roz\u0142adowywa\u0107 je w \u201e mniejszych porcjach\u201d. Wielkim nieporozumieniem jest kierowanie z\u0142o\u015bci dziecka tylko na bezpo\u015bredni\u0105 aktywno\u015b\u0107 np. worek treningowy, uderzanie w poduszk\u0119 itp. Aby poradzi\u0107 sobie ze z\u0142o\u015bci\u0105 dziecko musi wiedzie\u0107 na kogo jest skierowana i dlaczego. Roz\u0142adowywanie z\u0142o\u015bci \u201edo nikogo\u201d nie pomaga w jej opracowywaniu. Tylko zach\u0119ty rodzic\u00f3w do s\u0142ownego i bezpo\u015bredniego wyra\u017cania z\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 pomocne w osi\u0105gni\u0119ciu przez dziecko umiej\u0119tno\u015bci kontroli z\u0142o\u015bci i pozbawiania jej niszcz\u0105cego aspektu. Rodzice musz\u0105 przyj\u0105\u0107, \u017ce z\u0142o\u015b\u0107 dziecka najcz\u0119\u015bciej jest kierowana do nich. Nieskuteczne s\u0105 sposoby \u201eprzekierowywania\u201d jej na przedmioty, inne osoby, zwierz\u0119ta. W\u00f3wczas zmiana kierunku agresji powoduje, \u017ce jest tylko wyra\u017cona fizycznie, nie zostanie przetworzona w s\u0142owa, ani os\u0142abiona. Rodzice mog\u0105 nie\u015bwiadomie lub \u015bwiadomie unika\u0107 z\u0142o\u015bci dziecka skierowanej do nich, obawia\u0107\u00a0 si\u0119 poczucia winy lub w\u0142asnej z\u0142o\u015bci na dziecko. Jednak tym, co najlepiej \u201eujarzmia\u201d agresj\u0119 jest mi\u0142o\u015b\u0107 do rodzic\u00f3w, ch\u0119\u0107 nie sprawiania im przykro\u015bci, ch\u0119\u0107 dziecka by rodzice byli z niego dumni.Je\u015bli agresja dziecka b\u0119dzie kierowana na osoby spoza rodziny (chroni\u0105c w ten spos\u00f3b zwi\u0105zki rodzinne), to dojdzie do swoistego rozdzielenia mi\u0142o\u015bci i agresji, z\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 ujawniana wobec innych autorytet\u00f3w np. wobec szko\u0142y, zasad spo\u0142ecznych, innych ludzi np. mniejszo\u015bci. W sytuacjach kiedy agresja staje si\u0119 problemem korzystne jest zasi\u0119gni\u0119cie porady specjalisty \u2013 psychologa dzieci\u0119cego, psychoterapeuty, kt\u00f3ry wst\u0119pnie oceni mo\u017cliwe \u017ar\u00f3d\u0142a trudno\u015bci i b\u0119dzie m\u00f3g\u0142\u00a0 zaproponowa\u0107 adekwatne formy pomocy dziecku i rodzicom. Czasem jest to: psychoedukacja rodzic\u00f3w, czasem terapia rodzinna lub terapia indywidualna dziecka. Zdarza si\u0119, \u017ce psycholog zaleca przeprowadzenie bada\u0144 neurologicznych dziecka lub konsultacj\u0119 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z lekarzem psychiatr\u0105.\u00a0\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/kodipkrakow\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-06-29T12:24:59+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-10-14T11:52:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/child-636022_1280.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1130\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Agnieszka Ryss\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Agnieszka Ryss\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c56e6a3a7c9af987505e74b324ff31c\"},\"headline\":\"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa?\",\"datePublished\":\"2014-06-29T12:24:59+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-14T11:52:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/\"},\"wordCount\":1045,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/06\\\/child-636022_1280.jpg\",\"articleSection\":[\"Dzieci\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/\",\"name\":\"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa? - Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/06\\\/child-636022_1280.jpg\",\"datePublished\":\"2014-06-29T12:24:59+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-14T11:52:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/06\\\/child-636022_1280.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2014\\\/06\\\/child-636022_1280.jpg\",\"width\":1130,\"height\":1280},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/2014\\\/06\\\/29\\\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/\",\"name\":\"Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/#organization\",\"name\":\"Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii\",\"url\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"http:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/logo_sg_kodip_2024_2.png\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/logo_sg_kodip_2024_2.png\",\"width\":2241,\"height\":780,\"caption\":\"Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/kodipkrakow\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8c56e6a3a7c9af987505e74b324ff31c\",\"name\":\"Agnieszka Ryss\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ca3532f8124bf4899b4e3e10264325a67479d58b64cc1224944b6f4d42103edd?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ca3532f8124bf4899b4e3e10264325a67479d58b64cc1224944b6f4d42103edd?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/ca3532f8124bf4899b4e3e10264325a67479d58b64cc1224944b6f4d42103edd?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Agnieszka Ryss\"},\"url\":\"http:\\\/\\\/certyfikowanyterapeuta.pl\\\/index.php\\\/author\\\/agnieszka\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa? - Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa? - Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii","og_description":"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa? Z\u0142o\u015b\u0107\u00a0 wyra\u017cana przez ma\u0142e dzieci przyjmuje cz\u0119sto gwa\u0142town\u0105 form\u0119, jednak jest kr\u00f3tkotrwa\u0142a i mo\u017ce zosta\u0107 do\u015b\u0107 szybko ujarzmiona przez rodzic\u00f3w. Jednak, kiedy agresja z wiekiem nie przekszta\u0142ca si\u0119 w bardziej u\u017cyteczne formy, nie jest wyra\u017cana adekwatnie do sytuacji, mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce jej posta\u0107 \u201edzieci\u0119ca\u201d zosta\u0142a utrwalona. Agnieszka Ryss psychoterapeutka, psycholo\u017cka W\u00f3wczas starsze dziecko lub nastolatek gwa\u0142townie wybucha w gniewie, atakuj\u0105c ludzi lub rzeczy, z przyjemnym podnieceniem szuka roz\u0142adowania w wyrz\u0105dzaniu krzywdy, dr\u0119czeniu zwierz\u0105t, poni\u017caniu i szydzeniu z innych. Z\u0142o\u015b\u0107 nie jest pow\u015bci\u0105gana przez wsp\u00f3\u0142czucie, lojalno\u015b\u0107, przyja\u017a\u0144, nie jest \u0142agodzona przez rozwag\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 osobowo\u015bci rozwin\u0119\u0142a si\u0119 w korzystny spos\u00f3b, a cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a \u201euwi\u0119ziona\u201d w byciu ma\u0142ym dzieckiem. Co gorsze, aparat psychiczny jest du\u017co silniejszy u starszego dziecka i zyska\u0142 z wiekiem nowe formy przekazu, wi\u0119c kilkunastolatek mo\u017ce by\u0107 du\u017co bardziej agresywny i niebezpieczny ni\u017c dwulatek. Agresja przejawia si\u0119 w\u00f3wczas tak\u017ce poprzez nie przestrzeganie zasad w grach sportowych, popychanie innych i eliminowanie, wulgarne poni\u017canie, m\u015bciw\u0105 rywalizacj\u0119, \u017ceby tylko pogn\u0119bi\u0107 przeciwnika. Mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 wyrafinowane s\u0142owne formy dr\u0119czenia innych, obna\u017cania ich s\u0142abszych stron np. w klasie szkolnej, wy\u015bmiewania, dogadywania, czy wr\u0119cz szykanowania np. w Internecie. Zdarza si\u0119 tak\u017ce, \u017ce agresja jest kierowana przeciwko sobie. Mo\u017ce przyjmowa\u0107 r\u00f3\u017cne formy, od dr\u0119czenia si\u0119 poczuciem winy, samoponi\u017cania, wyrywania w\u0142os\u00f3w, obgryzania paznokci do krwi, czy wr\u0119cz do uszkadzania swojego cia\u0142a i dzia\u0142a\u0144 samob\u00f3jczych.Podobnie, zdarzaj\u0105 si\u0119 sytuacje, kt\u00f3re trudno powi\u0105za\u0107 ze \u017ale skanalizowan\u0105 lub zablokowan\u0105 z\u0142o\u015bci\u0105, jednak s\u0105 niejednokrotnie jej pochodnymi\u00a0 np. sk\u0142onno\u015b\u0107 do cz\u0119stych wypadk\u00f3w, trudno\u015bci \u017cucia i gryzienia,\u00a0 nadmierna apatia, brak zainteresowa\u0144, niech\u0119\u0107 wobec nauki. Z jakich powod\u00f3w wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci \u201ewyrasta\u201d z dzieci\u0119cej agresji, a dlaczego niekt\u00f3re dzieci przejawiaj\u0105 jej przetrwa\u0142e formy? Jak zawsze w przypadku psychiki cz\u0142owieka sytuacja jest z\u0142o\u017cona. Jednak nadal podstawowym czynnikiem jest relacja dziecka z rodzicami. Wi\u0119zi oparte na mi\u0142o\u015bci, dostatecznie trwa\u0142e i empatyczne wobec dziecka s\u0105 podstaw\u0105 jego prze\u017cywania siebie i innych ludzi. Niekt\u00f3rzy rodzice maj\u0105 sami trudno\u015b\u0107 z opanowywaniem z\u0142o\u015bci, s\u0105 wybuchowi i nieprzewidywalni, w\u00f3wczas nie s\u0105 dla dziecka dobrym przyk\u0142adem do na\u015bladowania. W innych przypadkach mog\u0105 nie stwarza\u0107 dziecku odpowiednich dla jego wieku mo\u017cliwo\u015bci wyra\u017cania z\u0142o\u015bci, co blokuje sposoby roz\u0142adowania i zapanowania nad z\u0142o\u015bci\u0105 lub nie dostarczaj\u0105 dziecku okazji do ekspansywnego dzia\u0142ania: \u201enie wchod\u017a, bo spadniesz\u201d, \u201ezostaw, bo si\u0119 pobrudzisz\u201d, \u201ezosta\u0144 w \u0142\u00f3\u017ceczku\u201d, \u201enie z\u0142o\u015b\u0107 si\u0119 na rodzic\u00f3w\u201d. Czasem rodzice sami mieli trudne do\u015bwiadczenia rozwojowe i chc\u0105 wynagrodzi\u0107 to dziecku, od kt\u00f3rego nie wymagaj\u0105 niczego, staraj\u0105 si\u0119 go nie frustrowa\u0107, a tak\u017ce zaspokajaj\u0105 wszelkie jego potrzeby. Bywa, \u017ce ciesz\u0105 si\u0119 z agresywno\u015bci dziecka i podsycaj\u0105 jego brak opanowania: \u201enie daj sobie w kasz\u0119 dmucha\u0107\u201d, \u201eoddaj mu \u2013 zuch ch\u0142opak”.Bardzo trudne sytuacje dla dziecka powstaj\u0105, kiedy rodzice nie tworz\u0105 trwa\u0142ego i sp\u00f3jnego zwi\u0105zku z nim, cz\u0119sto wyje\u017cd\u017caj\u0105 lub opuszczaj\u0105 dziecko emocjonalnie (np. w zwi\u0105zku z w\u0142asn\u0105 chorob\u0105, k\u0142opotami w pracy czy w zwi\u0105zku), zatrudniaj\u0105 kilka nia\u0144 lub b\u0119d\u0105c codziennie z dzieckiem, nie zaspokajaj\u0105 w wystarczaj\u0105cym stopniu jego potrzeb fizycznych i emocjonalnych, np. nie rozumiej\u0105c go czy obawiaj\u0105c si\u0119 reakcji rodziny lub pa\u0144 w przedszkolu. Zdarza si\u0119, \u017ce mimo dobrych dzia\u0142a\u0144 i stara\u0144 rodzic\u00f3w dziecko prze\u017cywa wi\u0119cej uczu\u0107 frustruj\u0105cych, bolesnych, uniemo\u017cliwiaj\u0105cych mu dobre samopoczucie np. podczas ci\u0119\u017ckiej choroby, pobytu w szpitalu, upo\u015bledzenia ruchowego czy wrodzonych nieprawid\u0142owo\u015bci. Takie zbyt intensywne prze\u017cycia \u201enie do zniesienia\u201d mog\u0105 powodowa\u0107 u dziecka zniekszta\u0142cenia, potencjalnie dobrych relacji z rodzicami. Ma\u0142e dzieci mog\u0105 gromadzi\u0107 \u201ema\u0142e z\u0142o\u015bci\u201d, kt\u00f3re nie wyra\u017cone bezpo\u015brednio kumuluj\u0105 si\u0119 i eskaluj\u0105 w formie gwa\u0142townego wybuchu, nieadekwatnego do sytuacji lub powoduj\u0105 stan ci\u0105g\u0142ego napi\u0119cia wewn\u0119trznego. Dlatego dobrze jest pomaga\u0107 dziecku rozpoznawa\u0107 sytuacje, kt\u00f3re powoduj\u0105 w nim z\u0142o\u015b\u0107 i uczy\u0107 roz\u0142adowywa\u0107 je w \u201e mniejszych porcjach\u201d. Wielkim nieporozumieniem jest kierowanie z\u0142o\u015bci dziecka tylko na bezpo\u015bredni\u0105 aktywno\u015b\u0107 np. worek treningowy, uderzanie w poduszk\u0119 itp. Aby poradzi\u0107 sobie ze z\u0142o\u015bci\u0105 dziecko musi wiedzie\u0107 na kogo jest skierowana i dlaczego. Roz\u0142adowywanie z\u0142o\u015bci \u201edo nikogo\u201d nie pomaga w jej opracowywaniu. Tylko zach\u0119ty rodzic\u00f3w do s\u0142ownego i bezpo\u015bredniego wyra\u017cania z\u0142o\u015bci b\u0119d\u0105 pomocne w osi\u0105gni\u0119ciu przez dziecko umiej\u0119tno\u015bci kontroli z\u0142o\u015bci i pozbawiania jej niszcz\u0105cego aspektu. Rodzice musz\u0105 przyj\u0105\u0107, \u017ce z\u0142o\u015b\u0107 dziecka najcz\u0119\u015bciej jest kierowana do nich. Nieskuteczne s\u0105 sposoby \u201eprzekierowywania\u201d jej na przedmioty, inne osoby, zwierz\u0119ta. W\u00f3wczas zmiana kierunku agresji powoduje, \u017ce jest tylko wyra\u017cona fizycznie, nie zostanie przetworzona w s\u0142owa, ani os\u0142abiona. Rodzice mog\u0105 nie\u015bwiadomie lub \u015bwiadomie unika\u0107 z\u0142o\u015bci dziecka skierowanej do nich, obawia\u0107\u00a0 si\u0119 poczucia winy lub w\u0142asnej z\u0142o\u015bci na dziecko. Jednak tym, co najlepiej \u201eujarzmia\u201d agresj\u0119 jest mi\u0142o\u015b\u0107 do rodzic\u00f3w, ch\u0119\u0107 nie sprawiania im przykro\u015bci, ch\u0119\u0107 dziecka by rodzice byli z niego dumni.Je\u015bli agresja dziecka b\u0119dzie kierowana na osoby spoza rodziny (chroni\u0105c w ten spos\u00f3b zwi\u0105zki rodzinne), to dojdzie do swoistego rozdzielenia mi\u0142o\u015bci i agresji, z\u0142o\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 ujawniana wobec innych autorytet\u00f3w np. wobec szko\u0142y, zasad spo\u0142ecznych, innych ludzi np. mniejszo\u015bci. W sytuacjach kiedy agresja staje si\u0119 problemem korzystne jest zasi\u0119gni\u0119cie porady specjalisty \u2013 psychologa dzieci\u0119cego, psychoterapeuty, kt\u00f3ry wst\u0119pnie oceni mo\u017cliwe \u017ar\u00f3d\u0142a trudno\u015bci i b\u0119dzie m\u00f3g\u0142\u00a0 zaproponowa\u0107 adekwatne formy pomocy dziecku i rodzicom. Czasem jest to: psychoedukacja rodzic\u00f3w, czasem terapia rodzinna lub terapia indywidualna dziecka. Zdarza si\u0119, \u017ce psycholog zaleca przeprowadzenie bada\u0144 neurologicznych dziecka lub konsultacj\u0119 i wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z lekarzem psychiatr\u0105.\u00a0","og_url":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/","og_site_name":"Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/kodipkrakow","article_published_time":"2014-06-29T12:24:59+00:00","article_modified_time":"2024-10-14T11:52:52+00:00","og_image":[{"width":1130,"height":1280,"url":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/child-636022_1280.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Agnieszka Ryss","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/"},"author":{"name":"Agnieszka Ryss","@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/#\/schema\/person\/8c56e6a3a7c9af987505e74b324ff31c"},"headline":"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa?","datePublished":"2014-06-29T12:24:59+00:00","dateModified":"2024-10-14T11:52:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/"},"wordCount":1045,"publisher":{"@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/child-636022_1280.jpg","articleSection":["Dzieci"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/","url":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/","name":"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa? - Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii","isPartOf":{"@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/child-636022_1280.jpg","datePublished":"2014-06-29T12:24:59+00:00","dateModified":"2024-10-14T11:52:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/#primaryimage","url":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/child-636022_1280.jpg","contentUrl":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/child-636022_1280.jpg","width":1130,"height":1280},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/2014\/06\/29\/agresja-u-dzieci-kiedy-jest-szkodliwa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Agresja u dzieci \u2013 kiedy jest szkodliwa?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/#website","url":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/","name":"Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/#organization","name":"Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii","url":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/logo_sg_kodip_2024_2.png","contentUrl":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/logo_sg_kodip_2024_2.png","width":2241,"height":780,"caption":"Certyfikowany Terapeuta - Krakowski O\u015brodek Diagnozy i Psychoterapii"},"image":{"@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/kodipkrakow"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/#\/schema\/person\/8c56e6a3a7c9af987505e74b324ff31c","name":"Agnieszka Ryss","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ca3532f8124bf4899b4e3e10264325a67479d58b64cc1224944b6f4d42103edd?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ca3532f8124bf4899b4e3e10264325a67479d58b64cc1224944b6f4d42103edd?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ca3532f8124bf4899b4e3e10264325a67479d58b64cc1224944b6f4d42103edd?s=96&d=mm&r=g","caption":"Agnieszka Ryss"},"url":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/author\/agnieszka\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89"}],"version-history":[{"count":15,"href":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3276,"href":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89\/revisions\/3276"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3273"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/certyfikowanyterapeuta.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}